Κάθε 20 Μαρτίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας, μια πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας (FDI). Σκοπός της είναι να θυμίζει σε όλους ότι οι στοματικές παθήσεις προλαμβάνονται σε μεγάλο βαθμό και ότι η φροντίδα του στόματος επηρεάζει ολόκληρη την υγεία μας.
Τι είναι η Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας;
Η FDI καθιέρωσε την 20ή Μαρτίου ως ημέρα ενημέρωσης για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των στοματικών νοσημάτων. Για κάθε περίοδο καμπάνιας επιλέγει ένα κεντρικό θέμα και προσφέρει ενημερωτικό υλικό σε οδοντιάτρους, σχολεία και πολίτες. Το τρέχον θέμα και το υλικό της καμπάνιας βρίσκονται στην επίσημη ιστοσελίδα worldoralhealthday.org.
Στη χώρα μας, η Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία και οι οδοντιατρικοί σύλλογοι συμμετέχουν με προγράμματα αγωγής στοματικής υγείας και πρόληψης, συμπληρώνοντας το έργο της πολιτείας. Δείτε ενδεικτικά το Ειδικό Πρόγραμμα Αγωγής και Πρόληψης για τη στοματική υγιεινή παιδιών 7 έως 9 ετών και το υλικό για παρουσιάσεις σε σχολεία.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΠΟΥ για τη στοματική υγεία
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι στοματικές νόσοι συγκαταλέγονται στα πιο διαδεδομένα προβλήματα υγείας στον κόσμο:
- Οι στοματικές νόσοι επηρεάζουν σχεδόν 3,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
- Η μη θεραπευμένη τερηδόνα στα μόνιμα δόντια θεωρείται η συχνότερη κατάσταση υγείας διεθνώς.
- Η σοβαρή περιοδοντική νόσος (νόσος των ούλων) αφορά πάνω από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους.
- Η πλήρης απώλεια των δοντιών αφορά σχεδόν το 7% των ατόμων άνω των 20 ετών και περίπου το 23% των ατόμων άνω των 60 ετών.
- Ο καρκίνος των χειλιών και της στοματικής κοιλότητας εκτιμάται σε περίπου 390.000 νέα περιστατικά και πάνω από 188.000 θανάτους, ενώ μαζί με τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα κατατάσσεται 13ος σε συχνότητα παγκοσμίως.
- Ο τραυματισμός των δοντιών και του στόματος πλήττει περίπου 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους και αφορά περίπου το 20% των παιδιών έως 12 ετών.
Τα στοιχεία προέρχονται από το δελτίο γεγονότων του ΠΟΥ για τη στοματική υγεία, το οποίο ενημερώνεται τακτικά. Τις τρέχουσες τιμές μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα του ΠΟΥ.
Γιατί η πρόληψη έχει τόση σημασία;
Οι περισσότερες στοματικές παθήσεις είναι προλήψιμες και, όταν εντοπιστούν νωρίς, αντιμετωπίζονται πιο απλά και με μικρότερο κόστος. Η τερηδόνα, για παράδειγμα, προκαλεί πόνο και λοιμώξεις και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια δοντιού, ενώ η θεραπεία της επιβαρύνει οικονομικά τους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν καθυστερεί.
Οι στοματικές νόσοι έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου με άλλα χρόνια νοσήματα: την υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης, το κάπνισμα και το αλκοόλ. Επιπλέον, ο σακχαρώδης διαβήτης και η περιοδοντική νόσος αλληλοεπηρεάζονται, γι’ αυτό η φροντίδα του στόματος αποτελεί μέρος της φροντίδας για τη γενική υγεία. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ακόμη ότι οι στοματικές παθήσεις πλήττουν περισσότερο τους οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτους, που συχνά έχουν και δυσκολότερη πρόσβαση στην περίθαλψη.
Ο ΠΟΥ έχει υιοθετήσει ψήφισμα, παγκόσμια στρατηγική και σχέδιο δράσης για τη στοματική υγεία, που προωθούν την πρόληψη και την ένταξη της στοματικής υγείας στις βασικές υπηρεσίες φροντίδας. Το μήνυμα της Διακήρυξης της Μπανγκόκ το συνοψίζει: «Καμία υγεία χωρίς στοματική υγεία».
Πώς προλαμβάνουμε τις στοματικές παθήσεις;
Οι βασικές συμβουλές είναι απλές και προσιτές σε όλους:
- Βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα, το πρωί και πριν τον ύπνο, με οδοντόπαστα που περιέχει φθόριο. Ο ΠΟΥ αναφέρει περιεκτικότητα 1000 έως 1500 ppm· για τα παιδιά, ζητήστε οδηγίες από τον παιδοδοντίατρο.
- Λιγότερη ζάχαρη, ιδιαίτερα μεταξύ των γευμάτων, και προτίμηση στο νερό ως βασικό ρόφημα.
- Διατροφή με πολλά φρούτα και λαχανικά.
- Διακοπή του καπνίσματος σε κάθε μορφή και περιορισμός του αλκοόλ.
- Προστατευτικός εξοπλισμός, όπως στοματοφύλακας, στα αθλήματα με κίνδυνο τραυματισμού.
- Τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος, ώστε τα προβλήματα να εντοπίζονται νωρίς, μαζί με την εξέταση του στόματος για ύποπτες αλλοιώσεις.
Συχνές ερωτήσεις
Πότε γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Στοματικής Υγείας;
Κάθε χρόνο στις 20 Μαρτίου, με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Οδοντιατρικής Ομοσπονδίας (FDI).
Ποια είναι η συχνότερη στοματική πάθηση;
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η μη θεραπευμένη τερηδόνα στα μόνιμα δόντια θεωρείται η συχνότερη κατάσταση υγείας παγκοσμίως.
Πόσο συχνά πρέπει να επισκεπτόμαστε τον οδοντίατρο;
Τη συχνότητα την καθορίζει ο οδοντίατρος ανάλογα με τον κίνδυνο τερηδόνας και νόσων των ούλων. Για πολλούς ανθρώπους ο έλεγχος μία ή δύο φορές τον χρόνο είναι κατάλληλος, αλλά ορισμένοι χρειάζονται συχνότερη παρακολούθηση.
Σχετίζεται η στοματική υγεία με τη γενική υγεία;
Ναι. Οι στοματικές νόσοι έχουν κοινούς παράγοντες κινδύνου με τον διαβήτη, τις καρδιοπάθειες, τον καρκίνο και τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, ενώ ο διαβήτης και η περιοδοντική νόσος επηρεάζουν αμοιβαία την εξέλιξή τους.
